La Internacian Lingvon de Doktoro Esperanto

This page in English


Esperanto estas la internacia lingvo verkita de dro. L. L. Zamenhof en 1887. Li gxin intencis kiel ponto-lingvo kiu estas facile lernebla. Esperanto estas neuxtrala dua lingvo kiu ebligas cxiun personon komuniki kune kiel egaluloj, sen nacia lingvo kultrecaj, sociecaj, aux politikecaj subaportajxoj. La espero estis ke tiu helpus homojn de cxio lando vivi kaj labori kune je paco. Vere, la vorto "Esperanto" mem significas, "oni kiu esperas." Taskojn pri kiom da Esperantistoj nun estas en la mondo varas. La plej konservativa taskas la nombron esti preskaux unu miliono, kaj tiuj kiuj estas optimismeca metigas la nombron pli ol dek miliono.

Mia ekinteresigxis pri Esperanto jarojn antauxajn, post mi legis aludojn pri gxi en kelkaj scienc-fikciaj rakontoj. Placxis al mi, la ideo de neuxtrala internacia lingvo por filizofaj kialoj, sed ne gxis proksime 1979, kiam mi vidis kopion de "Teach Youself Esperanto" (Lernigu per vi-mem Esperanton) de John CRESSWELL kaj John HARTLEY en librovendejo en Columbus, Ohio, Usono, mi konsideris ke mi provus gxin lerni. Mi acxtis la libron, kaj du-direktan Esperanto - Anglan vortaron, kaj komencis per la unua leciono. Bedauxinde, je tiu tempo mi estis tre okupita per miaj studoj por mekanika ingeniera diplomo, do, mi la libron formetis pli malfrue studi. Tiam mi tute ne supozis ke "pli malfrue" estus proksime dek-ses jaroj.

Post kolegia gradigo, du okupoj, filo, kaj tri sxangxoj de logxejoj mi trovis tiujn librojn en forgesita skatalo de libroj en mia "kolektas-cxio" cxambro. Surprizinde, malgraux ili estis posxlibroj tiom agxaj, ili estis ankoraux je bona kondicio, kaj mi komencis la lecionojn denove. Numtempe, mi jam studis Esperanton per mi mem iom plu de du jaroj per "tempo al tempo" maniero, kaj mi nun gxin legas multe pli bone ol mi iam legis la Francan post tri jaroj de studado en lernejo. (Mi kutime recivis notojn de "B", aux kelkfoje, "A.")

Mi supozas ke la cxefan kialon mi gxuas Esperanton estas la multaj sxancoj por kultura pliricxigxo kiun gxi ofertas. Ekzample, mi antauxnelonge legis aron de Kroatiaj ampoemoj, kaj kelkajn mallongajxojn pri Koreia tradicia kulturo. Estas multaj de tiaj fontoj haveblaj kaj je la reto, kaj surpaprigita se vi konas kie sxercxi. (Vidu la "Ligojn" pagxon.)

Mi tion diru alian manieron. Kiel angla ligvulo, mi povis legi ricxan variajxon de literaturo en la angla lingvo, kaj povas paroli kiel egalulo kun homoj de Usono, Anglujo, Kanado, Auxstralio, kaj malmulte de alia landoj. Mi komprenas iom de la Franca lingvo, do mi povas komuniki kun homoj de Francujo, sed ne kiel egalulo kun tiuj kiuj havas la Francan kiel sian lakto-lingvon. Kiel parolanto de Esperanto mi povis paroli kun homoj de Germanujo, Brazilo, Cxinujo, Hispaniujo, Serbujo, Japanujo, ... kiel egalulo. Tiu estas cxar je ambaux okazoj Esperanto estas la dua lingvo. Ne estas tiom problemo ke unu parolanto aux la alia klopldas "paroli super-monteton" (paroli al pli alta nivelo.) Estas mutle pli facila lerni bone paroli Esperanton ol aliajn naciajn lingvojn.

(Sekvas kelkaj paragrafoj pri Esperanta gramatiko, kaj kiel facila estas lerni Esperanto. Se vi legas cxi tiu pagxo, vi certe ne bezonus ke mi tradukus tiujn paragrafojn!)

Esperanto estas facile lernebla, kaj se vi konsiderus la advantagxojn, estas sendube inda. Konsideru, ekzample, la problemojn la Euxropa Kunigxo havas kun dek-unu oficialajn lingvojn, la kostojn de tradukado kaj presado de multaj versioj de oficialaj dokumentoj, aux kondukadon de afero trans tiom multaj lingvoj. Konsideru la advantogxojn simple de la vidpunkto de kultura pliricxigxo. La Angla lingvo estas malfacila lingvo por tiuj kiuj ne estas denaskaj anglaj parolantoj. Estas verkajxoj en la mondo ke neniam tradukota Anglan pro la manko de kvalifikitaj tradukistoj. Estas multe pli facila igxi "kvalifikitan tradukiston" de Esperanto ol de la Angla lingvo.

La tuta kialo de Esperanto ekde gxia naskigxo, la "interna ideo", estas plibonigi komunikadon inter homoj, ne nur inter landoj aux aferejoj, sed inter homoj. Tiu sxajnas al mi esti indega celo.

Elangligita 28a marto 1998
Kopirajto 1998, de Steven K. Smith
Tutaj rajtoj estas rezervita
Copyright 1998 by Steven K. Smith
All rights reserved

[ Hejma Pagxo | Esperanta Cxefpagxo ]


Send Me Mail